E-SMM (E-Serbest Meslek Makbuzu), serbest meslek erbabinin musterilerine kestigi makbuzun elektronik versiyonudur.

Serbest meslek erbabi:

• Avukatlar
• Doktorlar (muayene)
• Dis hekimleri
• Mimar/muhendisler
• Mali musavirler
• Veterinerler
• Diger meslek mensuplari

Bu meslek gruplarinda fatura yerine SMM kesilir; vergi mevzuati farklidir (gelir vergisi stopaj, vb.).

2020 sonrası serbest meslek erbabi için e-SMM zorunludur:

• Tüm yeni müşteri/hasta/dosyalar için e-SMM kesilir
• Eski müşteriler için kagit makbuz hala mumkundur (geçiş donemi sona erdi, artik elektronik)

E-SMM mükellefi olmak için GIB sistemine kayıt gereklidir; özel entegratör uzerinden basvuru yapılır (e-fatura ile aynı süreç).

1. Sol menü → E-SMM → Yeni E-SMM
2. Müşteri/hasta seç (cari karti)
3. Hizmet kalemi/açıklama gir:
   • Hizmet adi (orn: "Hukuki danismanlik")
   • Tarih
   • Tutar
4. Vergi hesabı otomatik:
   • Gelir vergisi stopaj (%20 genellikle)
   • KDV (%18 veya %1/%8)
   • Net tutar hesaplanir
5. Kaydet ve Gonder

Sistem otomatik e-SMM XML olusturur, GIB sistemine gonderir, müşteriye email/SMS ile iletir.

E-SMM'de en önemli özellik stopaj hesabıdir:

• Müşteri (orn: şirket) makbuzu odeyerek gelir vergisi stopajini de keser
• Makbuz tutarinin %20'si stopaj olarak kesilir
• Net tutar müşteriden alinir, brut tutar GIB'e bildirilir

Örnek: 1.000 TL hizmet

• KDV (%18): 180 TL
• Genel toplam: 1.180 TL
• Stopaj (%20): 200 TL
• Müşteri odeyecek: 980 TL (= 1.180 - 200)
• Siz alacaksiniz: 980 TL
• Müşteri 200 TL stopaji GIB'e yatirir

Stopaj orani meslek/hizmet tipine göre farklılık gosterebilir; sistem otomatik doğru orani uygular.

E-SMM işlemleri:

• İptal — 8 gün içinde mumkun (e-fatura ile aynı kural)
• Iade — Iade SMM keserek netleme
• Liste — Tüm kesilmiş SMM'ler tarih/müşteri/tutar bazlı

Raporlar:

• Aylik/yıllık hasilat
• Stopaj toplamı
• Müşteri bazlı ciro