Vergi Usul Kanunu (VUK) madde 231 hukmu geregi, mal sevkiyatindan itibaren en geç 7 gün içinde fatura duzenlenmelidir. Bu kural hem satış hem alış yönü için gecerlidir.

Faturanin irsaliyeden farkı:

• Irsaliye → sevk anini belgeleyen operasyonel evrak, KDV beyani yaratmaz
• Fatura → resmi muhasebe belgesi, gelir/gider kaydı, KDV indirim/iade hakki, beyana giren belge

Faturaya cevirme nedenleri:

• VUK 7 gün zorunlulugunun yerine getirilmesi
• KDV beyaninda kullanilmasi
• Gelir tablosuna girmesi (kar/zarar hesabı)
• Cari borcunun resmi belgeyle netlesmesi
• Ay sonu mali kapanış

7 gunun gecmesi durumunda:

• Özel usulsuzluk cezasi (irsaliye başına belirlenen tutar)
• Vergi denetiminde uyari / ek tarhiyat
• KDV indirim hakkinin gecikmesi (alici acisindan zarari)

Sistemde 7. günü yaklasan irsaliyeler turuncu, geçmiş irsaliyeler kirmizi renkte uyari verir.

En basit senaryo: tek irsaliye tek faturaya cevrilir.

1. Sol menü → Irsaliye → Irsaliye Listesi
2. Faturalandirilmamis (yesil olmayan) irsaliyeyi seç
3. Sag uste Faturaya Cevir butonuna tıkla
4. Sistem otomatik fatura formu acar:
   • Tarih (faturalama tarihi, irsaliye tarihinden farklı olabilir)
   • Fatura numarası (otomatik artar)
   • Cari (irsaliyedeki cari)
   • Stok kalemleri (irsaliyedeki tüm kalemler otomatik gelir)
   • Fiyat / KDV / Iskonto (irsaliyedeki bilgiler)
5. Gerekirse fiyat / iskonto guncellenir (orn. tedarikci ile sonradan anlasilan indirim)
6. Kaydet

Sistem arka planda:

• Irsaliyeden gelen cari borç silinir
• Fatura cari borcu yazilir (net etki aynı)
• Irsaliye durumu Faturalandi olarak isaretlenir
• Fatura uzerinde "Bu fatura ... no.lu irsaliyeye dayanir" notu otomatik dusulur
• KDV beyani fatura tarihinden uretilir

Ay içinde aynı cariye birden çok irsaliye duzenlendiyse, bunlar tek faturada birlestirilebilir. Bu yöntem yaygin kullanilir (ay sonu fatura usulu).

1. Sol menü → Irsaliye → Toplu Faturaya Cevir
2. Filtre uygula:
   • Cari seç (tek cariye ait olanlar)
   • Tarih araligi (örnek: 01-31 Mart)
   • Durum: Faturalandirilmamis
3. Listeden faturalandirilacak irsaliyeleri işaretle (toplu seç mumkun)
4. Birlestirilen Fatura Oluştur butonu
5. Sistem otomatik:
   • Tüm kalemler tek faturada birlestirilir
   • Aynı stok kalemleri varsa miktarlari toplanir veya satir bazlı tutulur (kullanıcı seçimi)
   • Fatura tarihi son irsaliye tarihi veya kullanıcı belirledigi tarih
   • Fatura altinda kapsam listesi bulunur (hangi irsaliyelerden olustugu)
6. Toplamlar kontrol edilir, kaydet

Bu yontemin avantajlari:

• Daha az fatura sayısı, kolay yönetim
• Tek seferde cari mutabakat
• Ay sonu kapanış hızlı
• KDV beyani tek satirla kapanir

Faturaya cevrilen irsaliye sistemde kilitli hale gelir:

• Durum etiketi Faturalandi (yesil)
• Irsaliye uzerinde fatura numarası gözükür
• Irsaliye silinemez, duzenlenemez
• Fatura iptal edilirse irsaliye otomatik unbound olur, tekrar faturalandirilabilir

Irsaliye listesi gorunumunde renk kodlari:

• Beyaz → yeni, henuz faturalandirilmamis
• Turuncu → 5-6 gün geçmiş, son 1-2 gün var
• Kirmizi → 7 gün geçmiş, acil aksiyon
• Yesil → faturalandirildi
• Mavi → kısmı faturalandirildi (bir kısmı fatura, kalan irsaliye)

Kismi Faturalandirma:

• Bir irsaliyedeki kalemlerin sadece bir kısmı faturalandirilabilir
• Örnek: 100 kalemli irsaliyenin 60 i bir faturada, 40 i baska faturada
• Sistem kalan kalemleri aktif tutar, sonraki fatura için kullanılabilir

Detayli fatura modulu dokumani: .claude/docs/edonusum.md

Faturaya cevrilmis irsaliye uzerinde 3 kritik işlem yapilabilir:

1) Fatura İptal:

• Fatura iptal edilirse irsaliye tekrar faturalandirilabilir hale gelir
• Irsaliyedeki stok hareketi silinmez, fatura iptali sadece muhasebe kaydini geri alir
• E-Fatura iptali GIB onayi ile yapılır, 8 gün mevzuat süresi

2) Faturaya Cevirme Geri Alma:

• Yanlis fatura olusturduysaniz: Fatura listesinden faturayi seç, Iliskili Irsaliyeleri Cikar butonu
• Fatura silinmez ama irsaliye bağlantısı cozulur
• Irsaliye yeniden faturalandirilabilir hale gelir

3) Iade Süreci:

• Faturalandirilmis irsaliye iadesi gerekirse iade irsaliyesi ve iade faturası ayri düzenlenir
• Orijinal irsaliye / fatura silinmez

Önemli Notlar:

• 7 gün süresi kritik, günlük uyari panosu kontrol edilmeli
• Ay sonu kapanmadan tüm irsaliyelerin faturaya cevrildiginden emin olun
• Ay sonu raporu: faturalandirilmamis irsaliye listesi, mutlaka sifir olmalı
• E-Irsaliye -> e-Fatura cevrimde GIB sistemleri arasında otomatik bağlantı oluşur
• Faturaya cevirme yetkisi rol bazlı; hassas yetki tanımı yapılmalı