Irsaliye, mal sevkiyatinda yasal olarak zorunlu bir belgedir. Vergi Usul Kanunu 230. madde geregi mal hareket halinde irsaliye refakatinde olmalı.

Irsaliye tip kodlari (Pratik Esnaf):

• Tip 20 / 21 → planlanan irsaliye (siparisten gelen)
• Tip 2 → sevk irsaliyesi (yasal zorunlu format)

Siparisten irsaliye oluşturma 3 ana sebep:

• Mali olay zaten siparis asamasinda planlandi, irsaliye sevkiyati belgeler
• Fatura ile birlikte veya ayri kesilebilir
• Kismi sevkiyat takibi mumkun olur

Irsaliye mali kayıt degildir, sadece sevk belgesidir. Asil mali kayıt fatura ile yapılır; irsaliye 7 gün içinde faturalanmali (yasal süre).

1. Siparis listesinde Onaylandi durumdaki siparise gel
2. Detay aç → Irsaliyeye Cevir butonu
3. Acilan pencerede:
   • Irsaliye Tarihi → sevk tarihi
   • Sevk Adresi → cari karttan otomatik, değiştirilebilir
   • Tasiyici Firma → varsa
   • Plaka → araç plakasi
   • Tip → sevk irsaliyesi (Tip 2) varsayilan
4. Kalem Secimi:
   • Tüm kalemler varsayilan seçili
   • Kismi sevkiyat için sevk edilmeyecek kalemleri kaldir
   • Miktar duzeltilebilir (siparis miktarindan az olabilir)
5. Kaydet ve Yazdir

Sistem otomatik:

• Yeni irsaliye oluşur, siparis ile bagli kalir
• Siparis durumu Sevk Edildi (veya Kismi Sevk) olur
• Stok çıkar (gerçek hareket)
• Stok rezervi kapatilir

Pratik Esnaf hem tam hem kısmı sevkiyati destekler.

Tam Sevkiyat:

• Siparisin tüm kalemleri ve miktarlari sevk edilir
• Tek irsaliye oluşur
• Siparis durumu Sevk Edildi
• Faturalama tek seferde yapilabilir

Kismi Sevkiyat:

• Siparis kalemlerinin bir kısmı sevk edilir
• Birden fazla irsaliye olusabilir
• Siparis durumu Kismi Sevk
• Her sevkiyatta yeni irsaliye, ayri belge no
• Faturalama kısmı yapilabilir veya tüm sevkiyatlar birlestirilip tek fatura kesilebilir

Sevk takibi tablosu:

Sistem her sevkiyatta kalan miktari otomatik hesaplar. Kalan sifir oldugunda siparis kendiliginden Sevk Edildi durumuna gecer.

Irsaliye yasal acidan belirli bilgileri içermek zorunda:

• Gonderici → firma unvani, vergi no, adres
• Alici → cari unvani, vergi no, sevk adresi
• Belge No → sıralı, atlama olmamali
• Tarih → sevkin yapildigi tarih
• Saat → sevk saati
• Tasiyici → araç plakasi veya kargo firması
• Mal cinsi, miktar, birim

Sevk Adresi:

• Cari karttan varsayilan adres otomatik gelir
• Birden fazla teslimat adresi tanimliysa seçim sunulur
• Tek seferlik adres için manuel girilebilir

Tasiyici:

• Kendi araci → plaka ve sürücü adi
• Kargo firması → firma adi, takip no
• Müşteri aldi → bizzat alma, adi ve TC

Vergi mevzuati uyarinca irsaliye 7 gün içinde faturalanmali. Aksi halde:

• Vergi denetiminde belgesiz mal sayilir
• Özel usulsuzluk cezasi kesilir
• KDV indirimi kaybedilebilir

Pratik Esnaf uyari sistemi:

• Irsaliye 4 gün sonra: sari uyari
• 6 gün sonra: kirmizi uyari
• 7 gün sonra: kritik uyari, faturalanmali

Faturalanmamis irsaliye listesi:

• Rapor → Irsaliye → Faturalanmamis
• Yas (gün sayısı) kolonu ile sıralanır
• Yasi en yuksek olanlar ust sirada

Toplu faturalama:

• Aynı cariye ait birden fazla irsaliye tek fatura yapilabilir
• Faturalanmamis irsaliyeleri seç → Toplu Faturala
• Sistem tek faturada tüm kalemleri birlestirir