Stok rezerv, siparis kayıt edildikten sonra fiziksel stoktan ayri bir kayıt alanidir; siparis sevk edilene kadar ürünün "satılabilir" listesinden dusulmesini sağlar.

Stok seviyeleri:

• Fiziksel Stok → gerçek depodaki miktar
• Rezerve Stok → siparise baglanmis, sevki bekleyen
• Satilabilir Stok → fiziksel - rezerve = yeni siparis için uygun

Örnek: 100 adet urununuz var, 30 adetlik onayli siparisiniz var.

• Fiziksel Stok: 100
• Rezerve: 30
• Satilabilir: 70

Yeni müşteri 80 adet istedigi zaman, sistem uyari verir (satılabilir 70 adet) ama yine de siparis acilabilir; eksi stok onayinin verilmesi gerekir.

Stok rezervi su anlarda otomatik oluşur:

• Siparis Açık kaydedildi → rezerv oluşur (ayarda kapatilabilir)
• Siparis Onaylandi → rezerv kesinlesir
• Onaya gonderildi → geçici rezerv (ayar)

Rezerv cozulen anlar:

• Siparis İptal → rezerv tamamen cozulur
• Sevk Edildi → rezerv "fiziksel çıkış"a donusur
• Kismi Sevk → sevk edilen kadar rezerv cozulur

Rezerv Ayarlari:

1. Ayarlar → Stok → Rezerv Politikasi
2. Açık siparis rezerv yapsin mi? → Evet/Hayir
3. Onayli siparis rezerv yapsin mi? → Evet (varsayilan)
4. Onay bekleyen rezerv yapsin mi? → Evet (varsayilan)

Büyük firmalarda onayli siparis rezervi yeterli; küçük firmalar açık siparis dahil tüm siparisleri rezerv edebilir.

Satilabilir stok sifirin altina dustugunde sistem uyari verir:

Uyari seviyeleri:

• Sari → minimum stok seviyesi altinda
• Kirmizi → satılabilir stok 0 veya alti
• Siyah → rezerv dahi yetmiyor, fiziksel eksi

Eksi stok onayi:

1. Siparis kaydederken ürün secildi
2. Sistem hesap yapti: satılabilir < istenen
3. Uyari penceresi: "Stok yetersiz, devam edilsin mi?"
4. Yetki kontrolu:
   • Normal kullanıcı → eksi stoga izin verilmiyor
   • Yetkili kullanıcı → "Eksi Stok Onayi" butonu
5. Onaylanirsa siparis açılır, alış siparişi otomatik onerilir

Eksi stoga giren ürünler için sistem otomatik alış siparis önerisi uretebilir; tedarikciye gonderilir, mal gelince siparis sevki yapılır.

Pratik Esnaf FIFO (First In First Out) mantığı ile rezerv yapar: en eski giren parti önce rezerv edilir.

Örnek senaryo (Parti takibi açık bir ürün):

Toplam 150 adet stok var. 60 adet siparis kaydedilirse:

• P001 partisi 50 adet rezerve edilir (en eski)
• P002 partisinden 10 adet rezerve edilir
• P003 partisi henuz rezerve degil

Sevk sırasında aynı FIFO sirasi izlenir; P001 önce çıkar.

FIFO\'nun avantaji:

• Vergi mevzuatina uygun maliyet hesabı
• Eski mal önce tukenir, son kullanma tarihi yönetimi
• Yıl sonu envanter degerleme doğru

FIFO yerine LIFO veya Ortalama Maliyet yontemleri seçilebilir (Ayarlar → Stok → Maliyet Yöntemi). Vergi acisindan Türkiye\'de FIFO ve Ortalama Maliyet kullanilir; LIFO yasak.

Rezerv durumu izleme: Rapor → Stok → Rezerv Analizi

Raporda gösterilen sütunlar:

• Ürün adi
• Fiziksel stok
• Rezerve stok
• Satilabilir stok
• Bekleyen siparis sayısı
• Min stok seviyesi
• Durum (sağlıklı / düşük / kritik)

Sik problemler ve cozumler:

1) Rezerv calismiyor:

• Ayarlar kontrol et → rezerv politikasi kapatilmis mi?
• Siparis durumu kontrol et → açık durumda rezerv aktif mi?

2) Rezerv asili kaldi (siparis iptal ama rezerv duruyor):

• Rapor → Stok → Rezerv Diagnostik
• Sistem otomatik temizleme → Rezerv Tut butonu

3) Hayali stok (gözüken stok gerçek depoda yok):

• Stok sayim yap → envanter duzelt
• Fark hareketi oluştur

Stok rezerv mali olay degildir:

• Vergi acisindan kayıt gerektirmez
• Bilanco etkilenmez
• KDV tahakkuk olmaz
• Sadece operasyonel takip aracidir