Alış siparişi, isletmenin tedarikciye gonderdigi malzeme veya hizmet talebidir. Kesin alim taahhudunu temsil eder.

Tipik kullanım alanlari:

• Stok yenileme: minimum stok seviyesi altina dustu, tedarikciye siparis verilir
• Satış siparişi karsiligi: müşteriye satış siparişi acildi, stokta yok, tedarikçiden istenir
• Donemsel alim: aylık, mevsimsel toplu alimlar
• Proje malzemesi: özel proje için tedarik

Sistemde alış siparişi acildiginda:

• Tedarikciye siparis formu uretilir (PDF/e-posta)
• Beklenen miktar stok karti uzerinde Bekleyen Alim alaninda gözükür
• Tedarikciye taahhut tutarı yansir (henuz borç degil)
• Teslimat tarihinde sistem uyari verir

Alış siparişi alim faturası degildir; tedarikçiden mal geldiginde irsaliye/fatura ile baglanir.

1. Sol menü → Siparis → Alış Siparisleri
2. Yeni Alış Siparisi butonuna tıkla
3. Ust bilgileri doldur:
   • Cari seç (tedarikci)
   • Siparis Tarihi
   • Beklenen Teslim Tarihi
   • Hedef Ambar (mal nereye girecek)
   • Döviz (TL, USD, EUR)
   • Vade (ödeme süresi)
4. Kalemleri ekle:
   • Stok seç
   • Miktar, birim fiyat (tedarikci ile anlasilan)
   • Iskonto, KDV
   • Açıklama (özel istek: ambalaj, kalite belgesi)
5. Toplam ve KDV otomatik hesaplanir
6. Açıklama alanina teslim sartlari, nakliye, ambalaj notu yazilir
7. Kaydet

Kaydedildikten sonra:

• PDF Yazdir → tedarikciye gonderilebilir
• E-posta Gonder → tedarikci e-postasina direk gider

Musteriden satış siparişi alindiginda stogun yetersiz olması durumunda sistem otomatik onerir:

1. Satış siparişi onaylandı
2. Rezerv mevcut stogu astigi için uyari geldi
3. Sistem önerisi: Tedarikciye Alış Siparisi Oluştur
4. Eksik miktar kadar otomatik kalem öneri gelir
5. Tedarikci seç (varsayilan tedarikci varsa otomatik gelir)
6. Onaylayarak alış siparişi oluşur

Sistemde varsayilan tedarikci tanimlanmissa, aynı stok için her seferinde tedarikci secmenize gerek kalmaz:

• Stok karti → Varsayilan Tedarikci
• Tedarikci fiyat listesi
• Otomatik fiyat önerme

Avantajlar:

• Eksik stogun yönetimi otomatiklesir
• Tedarikciye anlık bildirim gider
• Müşteri teslim tarihine yetisme planlanir
• Satış siparişi ile alış siparişi ilisikli kalir; raporlama kolaylasir

Iki siparis arası bağlantı her iki ekrandan gozlemlenebilir.

Tedarikciden mal geldiginde alış siparişi irsaliye veya alim faturası ile baglanir.

Adım adım:

1. Tedarikci malzeme ile geldi; irsaliye veya fatura ibraz etti
2. Sistem: Alış Siparisi Listesi → ilgili siparis bulunur
3. Siparis açılır, Irsaliyeye Cevir veya Faturaya Cevir butonu
4. Miktar / fiyat farkı varsa duzeltilir (tedarikci pratiginde sapma olabilir)
5. Kismi teslimat ise sadece gelen kalemler isaretlenir, bakiye açık kalir
6. Kaydet → irsaliye / fatura oluşur, stok artar, cari borç yansir

Iliskili moduller:

• Stok Yonetimi: gelen mal hedef ambara duser, bakiye artar
• Cari Hesap: tedarikciye borç kayıt edilir (vade gunune kadar)
• Banka / Kasa: vade gelince ödeme yapılır
• Fatura: tedarikci faturası sisteme işlenir
• E-Belge: tedarikçiden e-fatura geliyorsa otomatik eşleştirme

Kismi teslim senaryosu:

• 100 adet siparis verildi, 60 adet geldi
• Sistemde 60 adet için irsaliye/fatura kesilir
• 40 adet alış siparişi bakiyesi açık kalir
• Kalan kismin sevki yapildikca eklenir

İptal senaryosu:

• Tedarikci mal saglayamaz ya da teslimati reddederse
• Alış siparişi İptal Et butonu ile kapatilir
• İptal sebebi yazilir (raporlamada kullanilir)
• Iliskili satış siparisinde rezerv uyarisi yeniden gelir; alternatif tedarikci aranir

Döviz alimlarinda:

• Döviz cinsi siparis acilirken belirlenir
• Mal geldiginde güncel kur ile TL karsiligi hesaplanir
• Kur farkı ay sonu raporda gözükür

Tavsiyeler:

• Tedarikci ile fiyat anlasmasi e-posta ile teyit edilmis olsun
• Beklenen teslim tarihi ileri biraz yedekli verilmeli (1-2 gün pay)
• Stok minimum seviye uyarisi aktif edilmeli; otomatik siparis önerisi kolaylik sağlar
• Tedarikci performansi raporu duzenli takip edilmeli