Sol menüden Uretim » Ürün Receteleri bağlantısı BOM (Bill of Material) listesini acar. Her reçete bir mamul için gerekli hammadde + yari mamul + operasyon kombinasyonunu tanımlar. Sutunlar: Mamul Kodu, Mamul Adi, Surum, Olcu Birimi, Toplam Maliyet, Aktif Durum.

Yeni Recete butonu ile açılan formda Mamul Stok Kodu, Surum No (v1, v2), Gecerlilik Tarihi, Bir Adet İçin Miktar (1 adet mamul için) ve Açıklama alanlari doldurulur. Surum sayesinde eski reteler arsivde kalir, izlenebilirlik korunur.

Detay sekmesinde Satir Ekle ile her bilesen için Stok, Miktar, Olcu Birimi ve Fire Yuzdesi girilir. Fire orani gerçek tuketim hesabini etkiler; örnek: 1.05 m kumas yazarsiniz, fire %5 olursa sistem 1.1025 m planlar.

Operasyonlar sekmesinde her uretim adimi (Kesim, Dikim, Boyama, Montaj, Paketleme) iş merkezi, standart süre (dk) ve iscilik ücreti ile tanimlanir. Bu bilgi hem kapasite planlamasinda hem maliyet hesabinda kullanilir.

Yeni reçete Taslak durumunda başlar; Onayla butonu ile aktif olur ve uretim emirlerinde seçilebilir hale gelir. Eski surum otomatik arşiv moduna gecer, geçmiş emirler eski reteyi kullanmaya devam eder.

Karmasik mamuller için çok seviyeli BOM (Bill of Materials) kurulur. Bir mamulun receteinde yari mamul yer alir, yari mamulun de kendi receteinde hammadde bulunur.

• Seviye 0 → Bitmis Ürün (mamul)
• Seviye 1 → Yari Mamuller (alt montaj)
• Seviye 2 → Bilesenler ve Hammadde
• Seviye 3+ → Ham hammadde, kimyasal

Sistem agac yapisini genislet / daralt butonlari ile gosterir. MRP hesabinda her seviye otomatik patlatilarak ihtiyaç listesi cikarilir.

Ipucu: Yari mamulu ayri reçete olarak tanimladiginizda farklı mamullerin receteinde tekrar kullanılabilir (yeniden kullanım).

BOM kalemine fire orani tanimlandiginda sistem ihtiyaç hesabinda fire payi ekler.

1. Recete kalemi seç → örnek: 1 kg hammadde
2. Fire orani gir → yuzde olarak (örnek: 5%)
3. Net ihtiyaç → 1 kg + (1 x 0.05) = 1.05 kg
4. Birim donusumu → reçete kg, stok kart gr ise sistem otomatik cevirir

Fire türleri: işlem firesi (kesim/talas), kurutma firesi (su kaybi), kalite firesi (red mal). Her tipe ayri yuzde tanimlanabilir.

Ipucu: Fire orani yuksek tutulursa hammadde maliyeti sisirilir; düşük tutulursa uretimde eksik kalir. Gercek uretim verisinden 3 ayda 1 fire orani gozden gecirilmelidir.

Recete uzerinde yapılan her değişiklik yeni versiyon olusturur. Eski versiyon arsivlenir, uretim emri eski versiyonu kullanabilir.

• Versiyon No → otomatik artar (v1.0, v1.1, v2.0)
• Onay statu → Taslak, Onayda, Onayli, Pasif
• Onaylayan → AR-GE, Kalite, Uretim müdür imzasi
• Yururluk tarihi → yeni versiyon hangi tarihten itibaren kullanilir
• Eski uretim emirleri → baslangictaki versiyon ile devam eder

ISO 9001: Recete degisikligi izlenebilir olmalıdır; denetimde "neden ve ne zaman degisti" sorusuna cevap aranir.

Uyari: Onaylanmamis reçete ile uretim emri acilamaz; sistem uyari verir.

BOM yönetimi çok seviyeli agac, fire orani ve birim donusumu, versiyon kontrolu uc temel süreç üzerine kuruludur.

Yari mamul recetesi ayri tanimlandiginda farklı mamullerde tekrar kullanılabilir. Fire orani gerçek uretim verisi ile 3 ayda 1 gozden gecirilmelidir.

Kritik: Onaysiz reçete uretime alinmamalidir. ISO 9001 denetiminde reçete değişiklik kayıtları ve onay imzalari incelenir.